ค่าใช้จ่ายแบบไหนหักภาษีได้ แบบไหนโดนบวกกลับ: คู่มือ SME
เจ้าของกิจการหลายคนตกใจตอนเห็นภาษีที่ต้องจ่ายสูงกว่าที่คิด ทั้งที่กำไรในใจแทบไม่เหลือ สาเหตุคือ "กำไรทางบัญชี" กับ "กำไรทางภาษี" เป็นคนละตัวเลข ค่าใช้จ่ายที่จ่ายจริงแต่สรรพากรไม่ยอมรับ จะถูกบวกกลับเข้าไปในกำไรก่อนคำนวณภาษี บทความนี้บอกว่ารายการไหนโดนบวกกลับบ้าง และทำอย่างไรให้หักได้
หลัก 4 ข้อ ค่าใช้จ่ายที่หักได้
- เกี่ยวข้องกับกิจการ — จ่ายเพื่อหารายได้หรือเพื่อกิจการโดยเฉพาะ ไม่ใช่เพื่อส่วนตัว
- จ่ายจริง — ไม่ใช่ตั้งค้างไว้ลอยๆ หรือกำหนดขึ้นเอง
- มีหลักฐาน — ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ หรือเอกสารที่ระบุผู้รับเงินได้ชัดเจน
- ไม่อยู่ในรายการต้องห้าม ตามมาตรา 65 ตรี แห่งประมวลรัษฎากร
รายการที่โดนบวกกลับบ่อยที่สุด
| รายการ | ทำไมหักไม่ได้ | ทางแก้ |
|---|---|---|
| ค่าใช้จ่ายส่วนตัว (อาหารครอบครัว ท่องเที่ยว ของใช้บ้าน) | ไม่เกี่ยวกับกิจการ | จ่ายจากบัญชีส่วนตัว อย่าปนกับบริษัท |
| บิลเงินสดไม่มีชื่อผู้ขาย / ไม่ระบุผู้รับเงิน | พิสูจน์ผู้รับไม่ได้ | ขอใบเสร็จเต็มรูป หรือทำใบสำคัญรับเงินแนบสำเนาบัตรผู้รับ |
| ค่ารับรองส่วนที่เกินเพดาน | กฎหมายจำกัดที่ 0.3% ของรายได้หรือทุน (แล้วแต่สูงกว่า) สูงสุด 10 ล้าน | บันทึกชื่อลูกค้าที่รับรอง และคุมยอดต่อปี |
| ค่าปรับ เงินเพิ่ม ภาษีอากรที่ยื่นช้า | กฎหมายห้ามหักโดยตรง | ยื่นให้ตรงเวลา |
| ภาษีเงินได้นิติบุคคลของบริษัทเอง | ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายในการหารายได้ | — |
| ค่าเสื่อมรถยนต์นั่งส่วนที่เกิน 1 ล้านบาท | เพดานต้นทุนรถยนต์นั่ง 1 ล้าน (ค่าเช่า 36,000/เดือน) | ซื้อรถกระบะ/รถตู้เชิงพาณิชย์ไม่ติดเพดานนี้ |
| เงินบริจาคส่วนที่เกิน 2% ของกำไรสุทธิ | เพดานตามกฎหมาย | บริจาคผ่าน e-Donation กับหน่วยงานที่ได้สิทธิ์ 2 เท่า |
| รายจ่ายซื้อสินทรัพย์ (คอมพิวเตอร์ เครื่องจักร ตกแต่ง) | เป็นรายจ่ายลงทุน ต้องทยอยหักเป็นค่าเสื่อม | บันทึกเป็นสินทรัพย์แล้วคิดค่าเสื่อมตามอัตรา |
| ค่าใช้จ่ายของรอบบัญชีอื่น | ต้องลงในปีที่เกิดรายการ (เกณฑ์สิทธิ) | ตั้งค้างจ่ายให้ครบก่อนปิดปี |
ค่ารับรอง: หักได้แต่มีเงื่อนไข
ค่าเลี้ยงลูกค้า ค่าของขวัญ ค่ากอล์ฟ หักได้ถ้าเป็นการรับรองบุคคลภายนอกที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจ (ไม่ใช่เลี้ยงพนักงานกันเอง) โดยต้องมีกรรมการหรือผู้มีอำนาจอนุมัติ ของขวัญไม่เกิน 2,000 บาทต่อคนต่อครั้ง และยอดรวมทั้งปีไม่เกิน 0.3% ของรายได้หรือทุนชำระแล้ว แล้วแต่อย่างไหนสูงกว่า
ตัวอย่าง บริษัทรายได้ 5 ล้าน ทุน 1 ล้าน เพดานค่ารับรอง = 0.3% × 5,000,000 = 15,000 บาทต่อปี ถ้าเลี้ยงลูกค้าไป 40,000 บาท ส่วนเกิน 25,000 บาทจะถูกบวกกลับ
จ่ายจริงแต่ไม่มีใบเสร็จ ทำอย่างไร
นี่คือปัญหาอันดับหนึ่งของร้านอาหาร ธุรกิจก่อสร้าง และธุรกิจที่ซื้อของจากตลาดสดหรือจ้างแรงงานรายวัน กรมสรรพากรมีแนวทางให้ใช้เอกสารทดแทนได้ ถ้าทำให้ครบ
| สถานการณ์ | เอกสารที่ใช้แทน |
|---|---|
| ซื้อของสดจากตลาด / ผู้ขายรายย่อยที่ออกใบเสร็จไม่ได้ | ใบสำคัญรับเงิน ระบุชื่อ ที่อยู่ เลขบัตรประชาชนผู้ขาย รายการ จำนวนเงิน พร้อมลายเซ็นผู้รับ และแนบสำเนาบัตรประชาชน |
| ค่าใช้จ่ายเล็กน้อยที่ขอใบเสร็จไม่ได้ (ค่าทางด่วน ค่าจอดรถ ค่ารถ) | ใบรับรองแทนใบเสร็จรับเงิน ที่พนักงานผู้จ่ายเซ็นรับรอง และผู้มีอำนาจอนุมัติ |
| จ้างแรงงานรายวัน / ฟรีแลนซ์บุคคลธรรมดา | หัก ณ ที่จ่าย 3% ออก 50 ทวิ และยื่น ภ.ง.ด.3 — ตัว 50 ทวิ กลายเป็นหลักฐานการจ่ายที่แข็งแรงที่สุด |
| โอนเงินผ่านธนาคาร | สลิปโอนเงินที่เห็นชื่อผู้รับ + เอกสารข้างต้นอย่างใดอย่างหนึ่ง |
สินทรัพย์ vs ค่าใช้จ่าย และอัตราค่าเสื่อม
ของที่ใช้งานได้เกิน 1 ปี เช่น คอมพิวเตอร์ เครื่องจักร เฟอร์นิเจอร์ รถยนต์ ต้องบันทึกเป็นสินทรัพย์แล้วทยอยหักเป็นค่าเสื่อมราคา ไม่ใช่หักทั้งก้อนในปีที่ซื้อ
| ประเภทสินทรัพย์ | อัตราค่าเสื่อมสูงสุดต่อปี | ระยะเวลาโดยประมาณ |
|---|---|---|
| อาคารถาวร | 5% | 20 ปี |
| เครื่องจักร อุปกรณ์ เฟอร์นิเจอร์ | 20% | 5 ปี |
| ยานพาหนะ | 20% | 5 ปี (รถยนต์นั่งคิดจากต้นทุนไม่เกิน 1 ล้าน) |
| คอมพิวเตอร์และโปรแกรม | 33.33% | 3 ปี |
SME ที่มีสินทรัพย์ถาวร (ไม่รวมที่ดิน) ไม่เกิน 200 ล้านบาทและพนักงานไม่เกิน 200 คน มีสิทธิ์หักค่าเสื่อมคอมพิวเตอร์ เครื่องจักร และอาคารโรงงานในอัตราเร่งในปีแรก (เช่น คอมพิวเตอร์หัก 40% ทันทีในปีที่ซื้อ ส่วนที่เหลือทยอยหักใน 3 ปี) ช่วยลดภาษีในปีที่ลงทุนหนัก
รายจ่ายที่หักได้มากกว่า 1 เท่า
รัฐบาลให้สิทธิ์หักรายจ่ายบางประเภทได้ 1.5–2 เท่าเพื่อจูงใจ ถ้าบริษัทมีรายจ่ายเหล่านี้อยู่แล้ว อย่าลืมใช้สิทธิ์ (เงื่อนไขและช่วงเวลาเปลี่ยนตามพระราชกฤษฎีกาแต่ละปี ควรตรวจสอบกับผู้ทำบัญชี)
- ค่าฝึกอบรมพนักงานกับสถาบันที่ได้รับการรับรอง
- ค่าจ้างผู้สูงอายุ (60 ปีขึ้นไป) หรือคนพิการ ตามเงื่อนไข
- เงินบริจาคผ่านระบบ e-Donation ให้สถานศึกษา โรงพยาบาลรัฐ และหน่วยงานที่กำหนด
- ค่าใช้จ่ายลงทุนระบบ e-Tax Invoice / e-Receipt และซอฟต์แวร์ตามมาตรการที่ประกาศ
สรุป: ทำ 3 อย่างนี้ตั้งแต่วันนี้
- ขอใบเสร็จในนามบริษัททุกครั้ง — ชื่อบริษัท ที่อยู่ เลขผู้เสียภาษี 13 หลัก ถ้าเป็นผู้ขายจด VAT ขอใบกำกับภาษีเต็มรูป
- แยกบัญชีบริษัทกับส่วนตัวเด็ดขาด — ค่าใช้จ่ายที่ปนกันคือสาเหตุอันดับหนึ่งที่ถูกตัด
- ทำเอกสารทดแทนทันทีที่จ่าย — ใบสำคัญรับเงินหรือใบรับรองแทนใบเสร็จ ทำวันนั้น ไม่ใช่ตอนปิดงบ เพราะย้อนไปขอลายเซ็นและสำเนาบัตรจากคนขายเมื่อ 8 เดือนก่อนไม่มีทางได้
คำถามที่พบบ่อย
ซื้อของจากร้านค้าออนไลน์ ได้แค่ใบเสร็จอิเล็กทรอนิกส์ ใช้ได้ไหม+
ได้ ถ้าใบเสร็จระบุชื่อผู้ขาย เลขผู้เสียภาษี รายการ และจำนวนเงินครบ ให้ตั้งชื่อผู้ซื้อเป็นบริษัทตั้งแต่ตอนสั่ง ถ้าผู้ขายจด VAT ขอ e-Tax Invoice จะเคลมภาษีซื้อได้ด้วย
เงินเดือนกรรมการหักเป็นค่าใช้จ่ายได้เต็มไหม+
ได้ ถ้าจ่ายจริง มีมติกำหนดอัตรา และยื่น ภ.ง.ด.1 ครบ แต่ถ้าสูงเกินสมควรเมื่อเทียบกับขนาดกิจการ สรรพากรมีสิทธิ์ประเมินตัดส่วนเกินออก
ค่าน้ำมันรถส่วนตัวที่ใช้วิ่งงานบริษัท หักได้ไหม+
ได้ถ้ามีระเบียบการเบิกค่าพาหนะที่ชัดเจน บันทึกเส้นทางและวัตถุประสงค์การเดินทางแต่ละครั้ง และมีใบเสร็จค่าน้ำมัน หากไม่มีบันทึกการใช้งาน สรรพากรมักถือเป็นค่าใช้จ่ายส่วนตัว
บริการที่เกี่ยวข้อง
ให้ IC ตรวจบิลทุกใบก่อนบันทึก เพื่อไม่ให้ค่าใช้จ่ายถูกตัด
ทีมบัญชีของเราตรวจเอกสารทุกเดือนและแจ้งทันทีถ้าบิลไหนใช้ไม่ได้ พร้อมแนะนำวิธีแก้ก่อนถึงวันปิดงบ ไม่ใช่มารู้ตอนภาษีออก
ทีมงาน IC ACC
ทีมงานผู้เชี่ยวชาญด้านบัญชีและภาษีของ IC Accounting & Service พร้อมให้คำปรึกษาและแบ่งปันความรู้เพื่อสนับสนุนการเติบโตของธุรกิจคุณอย่างมั่นคง
