เอาเงินออกจากบริษัทอย่างถูกต้อง: เงินเดือน เงินปันผล หรือกู้ยืมกรรมการ

ตอนเป็นบุคคลธรรมดา เงินในบัญชีคือเงินของคุณ หยิบใช้ได้ทันที แต่วันที่จดบริษัท บริษัทกลายเป็น "คนอีกคน" ตามกฎหมาย เงินในบัญชีบริษัทเป็นของบริษัท ไม่ใช่ของคุณ การโอนออกมาใช้โดยไม่มีเหตุผลทางบัญชี คือจุดเริ่มต้นของปัญหาที่เราเห็นบ่อยที่สุดในบริษัทปีแรก

3 วิธีเอาเงินออกอย่างถูกต้อง

วิธีที่ 1: เงินเดือนกรรมการ

กรรมการรับเงินเดือนจากบริษัทได้เหมือนพนักงาน บริษัทนำไปหักเป็นค่าใช้จ่าย ยื่น ภ.ง.ด.1 ทุกเดือน และคุณเสียภาษีบุคคลธรรมดาตามอัตราก้าวหน้า ข้อดีคือได้เงินสม่ำเสมอ และถ้าตั้งเงินเดือนพอดี อาจไม่เสียภาษีเลย

เงินเดือนเท่าไหร่ถึงไม่เสียภาษี

เงินได้จากเงินเดือนหักค่าใช้จ่ายได้ 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท และหักค่าลดหย่อนส่วนตัวได้ 60,000 บาท เงินได้สุทธิ 150,000 บาทแรกได้รับยกเว้นภาษี

ตัวเลขนี้ยังไม่รวมค่าลดหย่อนอื่น (ประกันชีวิต กองทุน คู่สมรส บุตร) ซึ่งทำให้ยอดปลอดภาษีสูงขึ้นอีก คนที่มีลดหย่อนครบมักตั้งเงินเดือนได้ถึง 30,000–40,000 บาทโดยไม่เสียภาษี

เรื่องประกันสังคม

กรรมการผู้มีอำนาจลงนามที่เป็นเจ้าของกิจการ ตามแนวปฏิบัติของสำนักงานประกันสังคมถือเป็น "นายจ้าง" ไม่ใช่ลูกจ้าง จึงไม่ต้องขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 (ถ้าต้องการสิทธิ์ สมัครมาตรา 39 หรือ 40 เองได้)

วิธีที่ 2: เงินปันผล

เงินปันผลคือการแบ่งกำไรหลังหักภาษีนิติบุคคลแล้วให้ผู้ถือหุ้น จ่ายได้เมื่อบริษัทมีกำไรสะสม และผ่านมติที่ประชุมผู้ถือหุ้น (หรือมติกรรมการสำหรับปันผลระหว่างกาล) ตอนจ่ายบริษัทหัก ณ ที่จ่าย 10% แล้วผู้รับเลือกได้ว่าจะ "จบ" ที่ 10% นั้น หรือนำมารวมคำนวณภาษีปลายปีแล้วขอเครดิตภาษีเงินปันผลคืน

• ต้องจัดสรรทุนสำรองตามกฎหมายอย่างน้อย 5% ของกำไรทุกครั้งที่จ่ายปันผล จนกว่าทุนสำรองจะครบ 10% ของทุนจดทะเบียน
• จ่ายปันผลทั้งที่บริษัทขาดทุนสะสม ทำไม่ได้ กรรมการต้องรับผิด
• ปันผลเหมาะกับกรณีกำไรบริษัทอยู่ในช่วงภาษี 0–15% (SME กำไรไม่เกิน 3 ล้าน) เพราะภาษีรวมทั้งสองชั้นยังต่ำกว่าการรับเป็นเงินเดือนก้อนใหญ่

วิธีที่ 3: คืนเงินกู้ยืมจากกรรมการ

บริษัทเปิดใหม่ส่วนใหญ่ เจ้าของควักเงินส่วนตัวมาจ่ายค่ามัดจำ ค่าตกแต่ง ค่าของ ก่อนที่บริษัทจะมีรายได้ เงินเหล่านี้ถ้าบันทึกเป็น "เงินกู้ยืมจากกรรมการ" พร้อมสัญญากู้ บริษัทจะโอนคืนให้คุณได้ทุกเมื่อโดยไม่มีภาษี เพราะเป็นการคืนเงินต้น ไม่ใช่รายได้ของคุณ

สิ่งที่ต้องมีคือสัญญากู้ยืมระบุจำนวน วันที่ และเงื่อนไข (คิดดอกเบี้ยหรือไม่ก็ได้) และหลักฐานว่าเงินนั้นถูกใช้เพื่อกิจการจริง เช่น ใบเสร็จค่าตกแต่งในนามบริษัท

สิ่งที่ห้ามทำ: โอนออกโดยไม่มีที่มา

เมื่อเจ้าของโอนเงินจากบัญชีบริษัทไปบัญชีตัวเองโดยไม่มีเอกสารรองรับ ผู้ทำบัญชีไม่มีทางเลือกนอกจากบันทึกเป็น "เงินให้กู้ยืมแก่กรรมการ" หรือที่เรียกกันว่าลูกหนี้กรรมการ นี่คือรายการที่อันตรายที่สุดในงบการเงิน SME

• สรรพากรคิดดอกเบี้ยให้ — กฎหมายถือว่าบริษัทต้องคิดดอกเบี้ยตามราคาตลาดจากเงินที่ให้กรรมการกู้ แม้จริงๆ ไม่ได้คิด ดอกเบี้ยนั้นกลายเป็นรายได้ที่ต้องเสียภาษีนิติบุคคล และอาจต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ 3.3% อีกชั้น
• ยอดพอกทุกปี — ถ้าไม่เคลียร์ ลูกหนี้กรรมการจะสะสมจากหลักแสนเป็นหลักล้านภายในไม่กี่ปี และผู้สอบบัญชีต้องเปิดเผยในหมายเหตุงบการเงิน
• ธนาคารไม่ชอบ — ตอนขอสินเชื่อ ธนาคารมองลูกหนี้กรรมการก้อนใหญ่ว่าเจ้าของดูดเงินออกจากบริษัท ความน่าเชื่อถือลดทันที
• เป็นเป้าตรวจสอบ — สรรพากรมองว่านี่คือเงินเดือนหรือปันผลที่ซ่อนไว้เพื่อเลี่ยงภาษี

ถ้ามีลูกหนี้กรรมการอยู่แล้ว แก้อย่างไร

1. คืนเงิน — โอนกลับเข้าบัญชีบริษัท เป็นวิธีที่สะอาดที่สุด
2. จ่ายปันผลแล้วหักกลบ — ถ้าบริษัทมีกำไรสะสม ให้ประชุมมีมติจ่ายปันผล หัก ณ ที่จ่าย 10% แล้วนำปันผลมาหักกลบกับยอดลูกหนี้
3. จ่ายโบนัสกรรมการ — บันทึกเป็นค่าตอบแทน เสียภาษีบุคคลธรรมดา แล้วหักกลบ เหมาะเมื่อยอดไม่ใหญ่มาก
4. ทำสัญญากู้ให้ถูกต้อง — ถ้าจำเป็นต้องกู้จริง ทำสัญญา คิดดอกเบี้ยตามราคาตลาด และมีแผนผ่อนคืนชัดเจน

สรุป: วางแผนตั้งแต่เดือนแรก

แยกบัญชีธนาคารบริษัทออกจากบัญชีส่วนตัวเด็ดขาด ตั้งเงินเดือนกรรมการในระดับที่ครอบคลุมค่าใช้จ่ายส่วนตัวรายเดือน (25,000–40,000 บาทมักปลอดภาษี) และเก็บกำไรส่วนที่เหลือไว้จ่ายปันผลตอนสิ้นปี ถ้าเคยควักเงินส่วนตัวมาลงทุน ให้ทำสัญญากู้ยืมจากกรรมการไว้ตั้งแต่ต้น ทำแบบนี้แล้วงบการเงินจะสะอาด ธนาคารเชื่อถือ และไม่มีอะไรให้สรรพากรถาม